Nguyên liệu rẻ nhất chưa chắc tạo ra khẩu phần có chi phí thấp nhất

Tóm lại: Nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nên được so sánh dựa trên giá trị dinh dưỡng thực nhận khi hàng đến nơi, thay vì chỉ nhìn vào giá chào mỗi tấn. Cước vận chuyển, độ ẩm, hàm lượng protein, khả năng tiêu hóa, giới hạn phối trộn và hồ sơ chứng từ có thể biến một chào giá có vẻ rẻ thành phương án nuôi dưỡng có chi phí cao hơn.

Giá chào chỉ là điểm xuất phát

Khi giá ngô, bột đậu nành, lúa mì dùng làm thức ăn chăn nuôi hay DDGS biến động, người mua thường so sánh các chào giá theo xuất xứ. Tuy nhiên, giá FOB hoặc CFR thấp nhất không nhất thiết tạo ra thức ăn thành phẩm có chi phí thấp nhất.

Hai lô hàng có mô tả giống nhau vẫn có thể khác nhau về độ ẩm, protein, xơ, giá trị năng lượng hoặc hao hụt khi xử lý. Một nguyên liệu giá thấp hơn cũng có thể bị giới hạn tỷ lệ phối trộn, khiến nhà máy phải mua thêm nguyên liệu khác để duy trì các chỉ tiêu dinh dưỡng cần thiết.

Vì vậy, câu hỏi hữu ích hơn không phải là “Nguyên liệu nào rẻ nhất?” mà là “Sự kết hợp nào cung cấp đủ dưỡng chất với chi phí thấp nhất và ổn định?”

Thay thế nguyên liệu ngày càng quan trọng

Số liệu thương mại gần đây của Việt Nam cho thấy hiệu quả kinh tế của công thức phối trộn có thể làm thay đổi cơ cấu nguyên liệu nhập khẩu. USDA FAS cho biết Việt Nam nhập khoảng 1,5 triệu tấn DDGS trong năm 2025, tăng 14% so với năm trước. Hoa Kỳ cung cấp 72%, tiếp theo là Brazil và Ấn Độ.

Theo báo cáo, lượng DDGS nhập khẩu tăng đã bù đắp một phần nhu cầu ngô do các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi dùng DDGS thay thế ngô trong một số khẩu phần. Điều này không có nghĩa DDGS luôn cạnh tranh hơn. Giá trị của nó thay đổi theo giá ngô và bột đậu nành, cước vận chuyển, thông số dinh dưỡng và tỷ lệ phối trộn tối đa trên thực tế.

Lúa mì thức ăn chăn nuôi tạo thêm một lựa chọn thay thế. Tùy xuất xứ và chất lượng, nguyên liệu này có thể cạnh tranh với ngô về vai trò cung cấp năng lượng, đồng thời bổ sung protein. Người mua nên đưa các nguyên liệu này vào cùng mô hình tính toán thay vì đánh giá từng chào giá riêng lẻ.

Năm khoản chi phí cần tính

1. Giá giao tận nơi: Giá sản phẩm, cước biển, bảo hiểm, chi phí tài chính, phí cảng và vận chuyển nội địa.
2. Giá trị dinh dưỡng: Năng lượng sử dụng được, protein, axit amin và khả năng tiêu hóa, không chỉ các con số nêu trên chứng thư.
3. Tác động đến công thức: Lượng nguyên liệu khác cần để cân bằng khẩu phần.
4. Tổn thất vận hành: Biến động độ ẩm, hao hụt, lưu kho, xử lý và yêu cầu chế biến.
5. Rủi ro nguồn cung: Mức độ tin cậy của việc giao hàng, khả năng nhập khẩu nguyên liệu theo xuất xứ, chứng từ và chi phí thay thế một lô hàng bị chậm hoặc bị từ chối.

Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với Đông Nam Á, nơi các nhà máy có thể mua từ Nam Mỹ, Bắc Mỹ, vùng Biển Đen, Úc và các nhà cung cấp trong khu vực. Nhiều lựa chọn xuất xứ hơn tạo ra cơ hội, nhưng cũng làm tăng số lượng yếu tố về chất lượng, thời gian và chứng từ cần so sánh.

Người mua nên hỏi nhà cung cấp điều gì

Trước khi chấp nhận một chào giá hấp dẫn, người mua nên yêu cầu thông số kỹ thuật rõ ràng, bằng chứng chất lượng gần đây, thời gian giao hàng, xuất xứ đề xuất và danh sách chứng từ. Sau đó, người mua cần đối chiếu kết quả so sánh thương mại với công thức thực tế của nhà máy, thay vì dựa vào giả định chung về thị trường.

Với các đơn hàng định kỳ, ghi lại chất lượng thực nhận so với thông số ban đầu có thể cải thiện việc chọn xuất xứ và đánh giá nhà cung cấp trong tương lai.

Quan điểm của MANTA

Tìm nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi hiệu quả không chỉ là tìm mức giá thấp nhất. Việc này đòi hỏi sự phối hợp giữa điều khoản thương mại, giá trị dinh dưỡng, logistics và chứng từ.

MANTA trực tiếp mua và bán nguyên liệu thức ăn chăn nuôi cho chính mình, với tư cách bên mua hoặc bên bán trong hợp đồng (principal). Chúng tôi cung cấp cho người mua các phương án nguồn cung khả thi từ nhiều xuất xứ; thông số và chứng từ được xác nhận theo từng hợp đồng.

Bạn đang lên kế hoạch mua nguyên liệu? Trao đổi nhu cầu tìm nguồn với MANTA.

Nguồn

• USDA FAS, Vietnam: Grain and Feed Annual, 15/04/2026.
• Nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi của Việt Nam năm 2026 dự báo đạt 26,7 triệu tấn.
• MANTA Market Insights.

Điều kiện thị trường, thông số và chi phí giao tận nơi thay đổi theo thời gian. Người mua nên đánh giá từng nhu cầu dựa trên thông tin thương mại và kỹ thuật hiện hành.

← Quay lại Phân tích thị trường